تعدادی از اوزان معروف با مثال
| نوشته شده توسط هنرمند گرامی آقای شفق |
| سه شنبه ۰۳ شهریور ۱۳۸۸ ساعت ۲۲:۱۸ |
|
مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن بحر رجز مثمن سالم- مثال: حیلت رها کن عاشقا، دیوانه شو دیوانه شو واندر دل آتش درآ، پروانه شو پروانه شو مولوی
مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن بحر رجز مثمن مطوی مثال: رستم ازاین بیت و غزل ای شه و سلطان ازل مفتعلن مفتعلن مفتعلن کشت مرا مولوی
مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن بحر رجز مثمن مطوی مخبون مثال: بی همگان به سر شود بی تو به سر نمی شود داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی شود مولوی این وزن خیلی شبیه وزن قبل می باشد دقت کنید تا آنها را با هم اشتباه نگیرید
مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن بحر منسرح مثمن مطوی مکشوف مثال: یار در آمد ز باغ، بی خود و سرمست دوش توبه کنان! توبه را، سیل ببرده است دوش مولوی
مفتعلن مفتعلن فاعلن بحر سریع مسدس مطوی مکشوف مثال: ای همه هستی ز تو پیدا شده خاک ضعیف از تو توانا شده نظامی
مفتعلن فاعلاتُ مفتعلن فع بحر منسرح مثمن مطوی منحور مثال: خلوت دل نیست جای صحبت اضداد دیو چو بیرون رود، فرشته در آید حافظ
مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن بهر هزج مثمن سالم مثال: اگر دل را به صد خواری رهانم از گرفتاری دل آزاری دگر جوید ، دل زاری که من دارم رهی معیری
مفعولُ مفاعیلن مفعول مفاعیلن بحر هزج مثمن اخرب مثال: ای پادشه خوبان ، داد از غم تنهایی دل بی تو به جان آمد، وقت است که باز آیی حافظ
مفاعیل مفاعیل مفاعیل مفاعیل بحر هزج مثمن مقصور مثال: بمیرید بمیرید در این عشق بمیرید در این عشق چو مردید همه روح پذیرید مولوی
مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل بحر هزج مسدس مقصور مثال: اگر دردم یکی بودی چه بودی وگر غم اندکی بودی چه بودی بابا طاهر عریان این وزن ، وزن اصلی دوبیتی است
مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلُ فعل بحر هزج مثمن اخرب مکفوف مجبوب مثال: ابر آمد و باز بر سر سبزه گریست بی باده ی گلرنگ، نمی باید زیست خیام این وزن ، وزن اصلی رباعی است
مفعولُ مفاعلن مفاعیلن بهر هزج مسدس اخرب مقبوض مثال: ذرات جهان به عشق آن خورشید رقصان ز عدم به سوی هست آمد مولوی
مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلُ فعولن بحر هزج مثمن اخرب مکفوفو محذوف مثال: ما درس سحر در ره میخانه نهادیم محصول دعا در ره جانانه نهادیم حافظ
مفعولُ مفاعلن فعولن بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف مثال: حسن تو همیشه در فزون باد رویت همه ساله لاله گون باد حافظ
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن بحر رمل مثمن سالم مثال: روزگار است این که گه عزت دهد گه خوار دارد چرخ بازیگر از این بازیچه ها بسیار دارد قائم مقام فراهانی
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات بحر رمل مثمن مقصور مثال: هرچه می خواهد دلت، خواندی به آواز بلند نوبت رقصیدن من هم فرا خواهد رسید شفق
فاعلاتن فاعلاتن فاعلات بحر رمل مسدس مقصور مثال: بشنو از نی چون حکایت می کند وز جدایی ها شکایت می کند مولوی
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن بحر رمل مثمن مخبون مثال: نه درونی، نه برونی، که از این هردو فزونی نه ز شیری، نه ز خونی، نه از اینی، نه از آنی مولوی
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن بحر رمل مثمن مبون محذوف مثال: جز همین دربه در دشت و صحاری بودن ما به جایی نرسیدیم ز جاری بودن حسین منزوی این وزن به گفته ی برخی عروض شناسان روانترین وزن شعر فارسی می باشد
فعلاتن فعلاتن فعلن بحر رمل مسدس مخبون محذوف مثال: بت خود را بشکن خوارو ذلیل نامور شو به فتوت چو خلیل جامی
فعلاتُ فاعلاتن فعلاتُ فاعلاتن بحر رمل مثمن مشکول مثال : همه هست آرزویم که ببینم از تو رویی چه زیان تو را که من هم برسم به آرزویی سعدی
مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن بحر مضارع مثمن اخرب مثال: من زنده بودم اما، انگار مرده بودم ازبس که روزها را، با شب شمرده بودم محمدعلی بهمنی
مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعلن بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف مثال: ای آنکه نامه های مرا پاره کرده ای لطفی به حال عاشق بیچاره کرده ای شفق
مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلن بحر مضارع مسدس اخرب مکفوف مثال: بر اظطراب و وحشت من خندد تک ضربه های ساعت دیواری فروغ فرخزاد
فعولن فعولن فعولن فعولن بحر متقارب مثمن سالم مثال: مرا سنگ خوانند و دریا نداند که چون شیشه قلبی است در سینه ی من
فعولن فعولن فعولن فعل بحر متقارب مثمن محذوف مثال: اگر سر به سر تن به کشتن دهیم از آن به که کشور به دشمن دهیم فردوسی این بحر یک وزن حماسی است و شاهنامه ی فردوسی و بوستان سعدی دو مثال بارز از این وزن هستند
فع لن فعولن فع لن فعولن بحر متقارب مثمن اثلم مثال: چندان که گفتم غم با طبیبان درمان نکردند مسکین غریبان حافظ
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن بحر مجتث مثمن مخبون مثال: منی که شاخه و برگم نصیب برق بلا بود به کشتزار طبیعت ندانم از چه دمیدم شهریار
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن بحر مجتث مثمن مخبون محذوف مثال : زنی چنین که تویی، جز تو هیچ کس زن نیست وگر زن است، پسندیده ی دل من نیست حسین منزوی
فاعلاتن مفاعلن فعلن بحر خفیف مسدس مخبون محذوف مثال: امشب از آسمان دیده ی تو روی شعرم ستاره می بارد فروغ فرخزاد
مفتعلن فاعلاتُ مفتعلن فع بحر منسرح مثمن مطوی منحور مثال: تا مه کنعان من به چاه فراق است کلبه ی احزان خوش است و ناله ی یعقوب شهریار
برخی از اوزان سنگین
مفعولُ مفاعلن مفاعیلن بحر هزج مسدس اخرب مقبوض مثال: درباره ی تو ترانه می سازم افسانه ی عاشقانه می سازم شفق
مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلن بحر مضارع مسدس اخرب مکفوف مثال: ای آنکه غمگنی و سزاواری واندر نهان ، سرشک همی باری رودکی
مفعولُ مفاعیلُ فاعلاتن بحر قریب مسدس اخرب مکفوف مثال: تا ملک جهان را مدار باشد فرمانده ی او شهریار باشد
مفعولُ فاعلاتُ فعولن مثال: امروز هیچ خلق چو من نیست جز رنج از این نحیف بدن نیست مسعود سعد
فاعلات فاعلات فع فاعلات فاعلات فع مثال: نقش های کهنه ام چقدر، تلخ و خسته و خزانی اند رنگ غربت جوانه ها، رنگ حسرت جوانی اند حسین منزوی منبع : http://shafag.ir / |
institute of music